Een gedachte uit Emmen, deel 3

Emmen, 16 juli 2026

Eén van de latere collega’s: “D’r zitt’n nog soveul mooie daag’n onder de sunne.”
In de vorige gedachte eindigde ik met de vraag hoeveel de tijd waarin je opgroeit je vormt. Achteraf denk ik dat de militaire dienst de eerste periode was waarin ik buiten mijn eigen wereld terechtkwam. Tot dan toe bestond mijn wereld uit Zuidoost-Drenthe, mijn familie, school, werk en de mensen die ik daar ontmoette. Ineens stond ik tussen jongens uit alle hoeken van het land. Sommigen leken in niets op mij, maar uiteindelijk moesten we allemaal hetzelfde doen. 

Waar ik nog wel eens met een glimlach aan terugdenk, zijn de laatste weken van mijn diensttijd. Onze pelotonscommandant was een imposante luitenant. Een brok van een kerel, met een forse baard. Hij duldde geen tegenspraak en kreeg zelfs de Amsterdammers stil. Tot hij, een paar weken voor het afzwaaien, ineens zonder baard voor ons stond. Zijn gezag was niet verdwenen, maar ineens keek er een jongenskop uit het uniform. We keken elkaar aan en dachten hetzelfde: hoe had deze snotneus ons veertien maanden lang onder de duim gehouden?

De overgang naar het burgerleven verliep verrassend soepel. Binnen de kortste keren vond ik werk … en verdorie … hartstikke leuk werk. Trekker rijden in de kassen. Frezen. Spitten. Kassen leegruimen.  Een trekker klein van stuk, maar sterk genoeg om het werk van een grote te verzetten. De drie Noordelijke provincies waren ons werkgebied. Grond ontsmetten. Draineren. Dat waren onze specialiteiten. 
Ik had het naar mijn zin. Misschien wel voor het eerst sinds lange tijd voelde ik me echt op mijn plaats.

Tot één stommiteit alles veranderde. Van het ene op het andere moment. Kort veur de kop. Adieu, mooi werk.

Wat nu? 

Geluk bij een ongeluk, de ervaring met machines gaf me een kruiwagen naar een nieuwe baan. Weliswaar verloor ik m’n ‘vrijheid in de buitenlucht’, maar kreeg er iets voor terug waarvan ik toen nog niet vermoedde hoeveel invloed het op mijn leven zou hebben. 

Die nieuwe baan bleek het begin van een ontwikkeling die ik toen onmogelijk kon overzien. Van het bedienen van machines groeide ik vervolgens door naar functies met steeds meer verantwoordelijkheid. Die ontwikkeling leidde, met veel vallen en opstaan, uiteindelijk naar het zelfstandig ondernemerschap, tot het moment waarop ik mocht zeggen: "Het werk zit erop."

Van buitenaf leek het misschien een gewone loopbaan. Van binnen was het een weg met pieken en diepe dalen, met fouten, onzekerheid, overspannenheid en telkens opnieuw beginnen. Achteraf besef ik dat juist die ervaringen mijn blik op de samenleving hebben gevormd. Vanuit die ervaringen kijk ik naar de samenleving van vandaag. Niet om de waarheid in pacht te hebben, maar wel om mijn kritisch onderbouwde gedachten op papier te zetten.

Ik vraag me soms af hoe dat vandaag zou aflopen. In een tijd waarin computers, automatisering en tegenwoordig zelfs kunstmatige intelligentie steeds meer werk overnemen, zou iemand als ik, met drie mislukte Ulo’s en een rugzak vol omwegen, nog dezelfde kansen krijgen? Of was ik allang ergens tussen wal en schip beland?

Wordt vervolgd